İlçemizin Tarihi

Sivrihisar, Eskişehir'in en büyük ilçesidir. Nasreddin Hoca, Yunus Emre, Aziz Mahmut Hüdai gibi çok önemli Türk büyüklerinin bu ilçeden çıktığı iddia edilmektedir. Ankara'ya 120 km. Eskişehir'e 90 km. uzaklıktadır.

Genellikle Türkmen gelenek ve görenekleri hâkimdir. Eskişehir ticaretinde söz sahibi çok Sivrihisarlı bulunmaktadır.

Ankara, Eskişehir ve İzmir yollarının kesişme noktası üzerinde duran Sivrihisar, dikkati ilk önce, mızrak gibi göklere kadar uzanan yüksek, sivri kayalıklarıyla çekiyor. İsmini de bu kayalıklar veriyor şehre. Kayalıklar arasında, taştan sokakları ve eski evleri sadece görünen yüzü. Kökeni Anadolu’da ilk Türk uygarlığı olan Etiler’e kadar dayanan şehir, buram buram tarih kokuyor. Tipik Anadolu şehirlerinin bütün özelliklerini barındıran Sivrihisar, aynı zamanda ünlü kral Midas’ın da memleketi.

Etiler devrinde "Sallpa" olan adı, M.Ö 700 yıllarında Frigler’in yerleşme yeri olunca "Spalya"’ya dönüşmüş. Şehrin bir diğer özelliği, o dönemin meşhur Kral Yolu’nun üzerinde bulunması. Kral Yolu, ilçe sınırları içindeki Pessinus’tan geçiyor. Şehrin 10 km. güneyinde bulunan "Pessinus", şimdilerde geçimi tarım ve hayvancılığa dayanan Ballıhisar Köyü. Bizanslılar zamanında ise JÜSTİNİANAPOLİS adını almıştır. Bizansın en güçlü imparatoru olan JÜSTİNYEN ilçemize adını vererek burayı Hıristiyanlığın merkezi haline getirmiştir. M.S. 800 yıllarında dini yönden önce piskoposluk, sonra da metropolislik görevlerini yapmıştır. Bu devre ilişkin eserler ilçemizde bulunmaktadır. 1074 yılında Sivrihisar’a Selçukluların yerleşmesi ile birlikte ilçenin adının KARAHİSAR olduğu bilinmektedir. Bu devirde bir çok camii, medrese, hamam gibi eserler yapılmıştır.

Sivrihisar 1289 tarihinde Osmanlı hakimiyeti altına girdi. Bir müddet sonra, Osman Bey Sivrihisar’la birlikte bütün Eskişehir çevresinin idaresini kardeşi Gündüz Beye vermiştir. 3000 kadar Türkmen aşireti çevreye yerleştirilmiştir. Sivrihisar halkının soyu Oğuz Türkmen aşiretinin devamıdır. Sivrihisar’a gelen oğuz boyları ve kolları;

Karkın, Kınık, Alaçat veya Aliço, İmralı, İmur, Yolemir, Beydili, Yazır, Buğdüz aşiretleri Avşar, Kılıç, Kırgız, Köseler, Sazılar Boylarıdır.

Bu boy ve kolların yerleştikleri Köyler;

KARKIN Aşireti; Sivrihisar Karkın Köyü, Günyüzü’nde Beydili ve Yörme arasına,

KINIK Aşireti; Sivrihisar’ın 10 Km. batısında bulunan Kınık Köyüne,

ALAÇAT veya ALİÇO Aşireti; Çandır Köyüne,

İĞDELİ veya İĞDEÖNÜ Aşireti; İğdecik Köyüne,

İMUR ve YOLEMİR Aşiretleri; İmralı Köyüne,

BEYDİLİ Aşireti; Günyüzü’ndeki Bedil Köyüne,

YAZIR Aşireti; Günyüzü-Yazır Köyüne,

BUĞDÜZ Aşireti; Günyüzü-Ayvalı yaylasının bulunduğu yere iskan etmişlerdir.

TÜRKMEN KOLLARININ YERLEŞTİKLERİ YERLER:

AVŞAR; Sakarya nehri yakınlarındaki Yörme Yaylasına,

KILIÇ; Sivrihisar merkezi ve Gecek Köyüne,

KARACAÖREN; Siyah kıldan çadır yaptıkleri için bu adı almışlardır. Sivrihisar’da iki köye yerleşmişlerdir,

KIRGIZLAR; Sivrihisar merkez ve köylerine yerleşmişlerdir,

KARABURHAN; Türkistan’ın Löpnur gölü civarından gelen bu Türk boyu Karaburhan Köyüne yerleşmiştir.

GEDİK; Sivrihisar merkezine yerleşmiştir. Oğuz boyları Türklerden ilk müslüman olanlardandır. Yukarıdaki köylerden başka 15 muhacir Köyü vardır. Bunlar Avrupa kıtasının fethinde oralara yerleştirilip, daha sonda topraklar elimizden çıktıktan sonra Anadolu’ya göç etmek zorunda kalan soydaşlarımızdır.

1316 göç yılında Kırım’dan gelen Türkler Karakaya, Paşakadın, Yaverören, Zafer Hamit, Ortaklar Köylerine yerleştirilmiştir.

1319 göç yılı (1941) Yugoslavya’dan gelenler Hüdavendigar Köyüne yerleştirilmişlerdir.

1320 göç yılı (1942) Kafkasya’dan gelenler Yakapınar (Ertuğrul) Köyüne yerleştirilmişlerdir. Ayrıca bundan 700 yıl önce Hülagu tarafından getirilen Ermeniler Elcik ve Memik Köylerine yerleştirilmişler, fakat bunlar daha sonra Sivrihisar merkezine taşınmışlardır. Bunlar Rumlar’la birlikte olup Müslüman halka çok eziyet etmişler, bilhassa Milli Mücadele yıllarında aşırı taşkınlıklar yaparak Türkler’e eza ve cefa yapmışlar, savaş sonunda ise ilçeden sökülüp atılmışlardır. İlçenin daha önceleri 116 Köyü, Günyüzü İlçesi ayrılmadan önce 84 Köyü bulunmaktaydı. Sivrihisar Çevresinde yeni kurulan İlçe ve gelişen İlçelere verilmiştir.